header (20K)



20/9/2016
13/9/2016
6/9/2016
30/6/2016
23/8/2016
'Dordtse kunst' in Bondfilm
16/8/2016
J.de Wittstraat-Stationsweg
2+9/8/2016
Smitshoek
26/07/2016
Kwis 2016
19/7/2016
Annexatie Dubbeldam
12/7/2016
Vakantiekinderfeest
5/7/2016
Sportfondsenbad
28/06/2016
Dempen Nieuwe Haven
21/06/2016
Boterbeurs
14/06/2016
Een Dordtse Rutten. Of niet?
31/05/2016
Het einde van een fraaie toegangsweg


De toegangsweg naar Dordrecht moet veel mooier, vind het gemeentebestuur, want Stationsweg en Johan de Wittstraat zijn een aanfluiting voor de stad. Daarmee is Eigen-Aardig het roerend eens. En dan te bedenken dat juist die twee straten niet eens zo lang geleden heel bijzonder waren, met maar liefst dertien villa's.
In een korte periode verdwenen elf van die villa's. Zij moesten plaats maken voor nieuwbouw die kennelijk nu wordt verafschuwd. Eigen-Aardig zette die oude villa's letterkijk en figuurlijk op een rij en probeerde de geschiedenis te achterhalen. Dat viel niet mee, want zelfs het onvolprezen stadsarchief gaat vaak in de fout bij het beschrijven van de villa's.


Te beginnen met de westzijde van de straten, van station naar binnenstad.
Ponsen.
Niet een villa, maar een hotel-restaurant. Het oorspronkelijke gebouw uit 1873 brandde in 1909 af, maar werd herbouwd. In 1974 definitief verdwenen door sloop in opdracht van bouwmaatschappij Van Wijnen die de sloop van veel bijzondere Dordtse gebouwen op zijn geweten heeft. De nieuwbouw op de plek van Ponsen kreeg in de volksmond de naam Apenrots.
- - - -


William's Place
Een van de drie nog bestaande villa's bij de toegangsweg naar de stad.
In 1973 gebouwd in opdracht van het echtpaar Oldenborgh-van Meekeren. Het pand kreeg de naam van hun aan tbc (tering) overleden zoontje William. Later polikliniek en VVV. Na een curieuze en op zijn zachtst gezegd tamelijk onbetamelijke ruil met huis Roodenburg is het pand inmiddels een kantoor.
- - - -


Hoek Albert Cuypsingel en Johan de Wittstraat.
Nog bestaande, door de bekende architect Ed. Cuypers ontworpen villa voor wijnkoper L.C. van Oldenborgh. Later onderdak voor veel failliete, fuserende en weer splitsende bankinstellingen zoals Slavenburg, Generale Bank en Fortis.
- - - -


Aan de andere kant van de Albert Cuypsingel. Lang bewoond door mevrouw Groenedaal, weduwe van olieslager J.H. Lebret. De villa werd later nog groter gemaakt door de achterliggende huizen af te breken, waardoor het pand doorliep tot aan de Oudenhovenstraat.
Ook bewoond door P. Quartel (hoofd van een school) en zijn familie van onderwijzers. De villa werd kort na de Tweede Wereldoorlog vervangen door een appartementencomplex.
- - - -


Villa naast de wonderlijke Lange Loods van de pontonniers. Vermoedelijk gebouwd in opdracht van aannemer Van Driel. Later bankgebouw. In 1970 gesloopt voor de komst van de Spuiboulevard en een bankgebouw
- - - -

Aan de oostzijde van zuid naar noord.

Villa Simpang, Stationsweg.
Gebouwd in 1903/04 in de zogenaamde Engelse landschapstijl voor 'oliebaron' Johan Anthony Stoop. Later bewoond door notaris P.A.M. le Maire, In 1940 stond de villa leeg en werd in gebruik genomen door de Duitse Ortskommandantur. Dat betekende in 1945 het einde. De villa werd in dat jaar op 28 januari bij een bombardement vernietigd. Nu staat op die plek het Tomadohuis dat inmiddels door allerlei verbouwingen de monumentenstatus nauwelijks nog waard is.
- - - -


Huize Anna, naast Simpang, op de hoek met de Singel.
Villa van de familie De Jonckheere, later aangekocht door de parochie Heilige Antonius voor een tehuis dat de naam Huize Sint Anna kreeg. Het was bedoeld voor katholieke bejaarden, een 'rustoord voor dames en heeren uit den deftigen stand, ook gehuwden'. Het werd geleid door de Zusters van de Voorzienigheid. In de Tweede Wereldoorlog in gebruik als militair tehuis. Gesloopt in 1962. Hier staat nu een wel heel lelijk bankgebouw.
- - - -


De volgende villa's werden allemaal gebouwd op de kolossale buitenplaats Villa Maria. Nagenoeg het hele gebied tussen Johan de Wittstraat, Cornelis de Wittstraat, Blekersdijk en Singel werd in de 19de eeuw ingenomen door die buitenplaats, in oppervlakte bijna net zo groot als het huidige Merwesteinpar. De buitenplaats werd vermoedelijk gesticht door Engelbertus Willemszen, koopman, reder en eigenaar van een aantal molens. Willemszen woonde zelf aan de Wijnstraat en gebruikte het grote gebied buiten de stad als buitenverblijf. Later werd de buitenplaats eigendom van de immens rijke houtkoper Arnoldus de Groot die het huis op de buitenplaats de naam van zijn vrouw gaf: Villa Maria. De Groot had ook een deel van het latere Keukenhof bij Lisse in eigendom.
Rond 1900 werd de buitenplaats verkocht en opgedeeld in een aantal kavels. Er kwam een nieuwe woonwijk met straten als Wilhelminastraat, Cornelis van Beverenstraat en Adriaan van Bleijenburgstraat. Ook de Wilhelminakerk kwam op het terrein. Maar er bleef nog ruimte voor maar zes kapitale villa's met grote tuinen. Met de zeven uit de vorige aflevering van Eigenaardig is de toegang tot de stad anno circa 1930 op papier gezet. En wie de idiote sloopwoede nu achteraf bekijkt, kan alleen maar verzuchten: arme stad.

Oosthoek Nicolaas Maessingel - Cornelis van Beverenstraat.
Waarschijnlijk gebouwd in opdracht van wijnhandelaar L.C. van Oldenborgh die er nauwelijks vijf jaar woonde en daarna verhuisde naar de veel grotere, ook voor hem gebouwde villa aan de Albert Cuypsingel. Later woonde onder andere S. Boers er, directeur van de Dordrechtsche Levensverzekeringsmaatschappij, en weer later directeur Redele van Victoria. De villa werd op 28 januari 1945 gebombardeerd, waarna op die plaats een kleine flat werd gebouwd.
- - - -


Westhoek Nicolaas Maessingel - Cornelis van Beverenstraat
Een van de drie villa's die nog bestaan. Niet de indrukwekkendste. Gebouwd rond 1900 in opdracht van H. Vriesendorp (?).
- - - -


Benvenuta, Johan de Witstraat, tegenover de Oudenhovenstraat.
Geen rare afkorting van de namen van de kinderen van de stichter (zoals in die tijd gebruikelijk) maar 'Welkom' in het Italiaans.
In 1898 gebouwd in opdracht van Henri Vriesendorp. Achitect was J.C. Schotel. Benvenuta was van 1928 tot 1937 ambtswoning van burgemeester De Gaay Fortman.
Na de oorlog was er een kindertehuis in gevestigd voor kinderen van politieke delinquenten, ('foute Nederlanders') die elders opgesloten zaten. Gesloopt in 1959 om plaats te maken voor een lelijk flatgebouw met winkels en een garage van een autodealer.
- - - -


Villa Flava, op de zuidelijke hoek van de Johan de Wittstraat Wilhelminastraat.
Gebouwd in 1904 in opdracht van de weduwe van notaris J.D. Schultz van Haegen. Zij gaf de villa de naam Flava, wat geel betekent. De villa was geel geverfd.
Flava was van 1937 tot 1950 de woning van burgemeester Bleeker (met een korte onderbreking in de Tweede Wereldoorlog). In november 1961 werd een sloopvergunning afgegeven en in 1962 werd de villa gesloopt in opdracht van bouwbedrijf Van Wijnen dat een naam heeft hoog te houden als sloper van bijzondere Dordtse gebouwen. Ook Benvenuta en Ponsen vielen in handen van Van Wijnen. Flava moest ook plaats maken voor het flatgebouw.
- - - -


Avondzon, noordhoek Johan de Wittstraat Koningin Wilhelminastraat.
Gebouwd in opdracht van bankier Francois Heman van Gijn. Na zijn dood en het overlijden van zijn weduwe verkochten de erfgenamen de villa aan de Barmhartigheidspost van het Leger des Heils dat eerder in een veel te klein gebouw in de Nieuwstraat was gevestigd. Het Leger gaf de villa de naam Avondzon.
In 1965 ruilde de gemeente een stuk grond in de nieuwe wijk Crabbehof voor de grond van de villa aan de Johan de Wittstraat. Het Leger verhuisde en nam de naam Avondzon mee voor het nieuwe gebouw aan de Talmaweg. In 1968 werd de villa aan de Johan de Wittstraat afgebroken om plaats te maken voor het nieuwe postkantoor.
- - - -


Casa Cara, hoek Johan de Wittstraat Cornelis de Wittstraat, tegenover La Venezia
Gebouwd in opdracht van rechter Tienen Jansse.. Er woonde later ook een Vriesendorp, in dit geval C. Jzn.
De bekendste bewoner was Dr. O.E.A. Klementschitsch, een in het Oostenrijkse Stanz geboren orthopedisch chirurg. Zij achternaam was voor Dordtenaren veel te moeilijk zodat iedereen sprak over dokter Klem. Ook deze villa werd afgebroken voor de komst van het nieuwe postkantoor.
- - - -




- 0 - 0 -
steegoversloot (396K)


paardentram0 (366K)


texel (474K)


vliegen (428K)


en nog veel meer


[ © Copyright Jaap Bouman/DORDT.NL ]