header (20K)



20/9/2016
13/9/2016
6/9/2016
30/6/2016
23/8/2016
'Dordtse kunst' in Bondfilm
16/8/2016
J.de Wittstraat-Stationsweg
2+9/8/2016
Smitshoek
26/07/2016
Kwis 2016
19/7/2016
Annexatie Dubbeldam
12/7/2016
Vakantiekinderfeest
5/7/2016
Sportfondsenbad
28/06/2016
Dempen Nieuwe Haven
21/06/2016
Boterbeurs
14/06/2016
Een Dordtse Rutten. Of niet?
31/05/2016
Regels voor taxikoetsen


Binnenkort moeten Dordtse taxichauffeurs een vignet hebben om op de taxistandplaats bij het centraal station te mogen staan. De chauffeurs en hun voertuigen dienen aan bepaalde eisen te voldoen. Zo moet er een goed leesbare tarievenkaart zijn, is de taxi in goede staat van onderhoud, mag de chauffeur geen ritten weigeren en ook klanten ronselen bij het station is niet toegestaan. Hulphonden mogen niet geweigerd worden.
Vernieuwend voor Dordrecht, al die taxiregeltjes? Niet echt. Er is weer eens niets nieuws onder de zon.


Al halverwege de 18de eeuw waren er in Dordt allerlei verordeningen voor het verkeer en het openbaar vervoer. En wie de woorden koets en koetsier vervangt door taxi en chauffeur stapt de 21ste eeuw in.
In 1762 verscheen een nieuwe [CURSIEF}Ordonnantie voor de Voerluyden te Dordrecht[E CURSIEF} . Of de heren koetsiers daar erg blij mee zijn geweest, valt te betwijfelen. Ze moesten aan van alles en nog wat voldoen. Om vracht en passagiers te mogen vervoeren was een vergunning nodig. Wie geen vergunning had, kon na de eerste overtreding een boete verwachten van vier gulden. De tweede keer was het echt raak. Dan werden het voertuig en de paarden verbeurd verklaard.
Op deze foto van omstreeks 1910 staat de koets voor de post, de postkoets dus, te laden bij het postkantoor aan het Bagijnhof. Ook dergelijke koetsen waren in de 18de en 19de eeuw onderworpen aan de strenge regels.

Het was niet eenvoudig om toestemming te krijgen om met een koets te rijden. De wagen moest aan allerlei eisen voldoen. Hij moest sterk zijn en voorzien van deugdelijk tuig, kussens, en al het mogelijke om de passagiers te gerieven. Natuurlijk moest er [BEGIN CURSIEF]kloeke stercke Paarden[EINDE CURSIEF] voor de wagen staan. De paarden en de wagen moesten van de voerman zelf zijn. Huren was niet mogelijk. Zelfs met het personeel van de voerman bemoeide de overheid zich. Zo was het verboden om met onbekwame, vreemde knechts te werken.

Standplaats
Er waren twee 'taxi-standplaatsen': aan de Riedijk en aan de Blauwpoort. Het was verboden om halverwege de rit nog wat passagiers in de koets te nemen, om zo wat meer te verdienen op een rit.
Tijd hadden de 18de-eeuwers genoeg. Wie een vrachtje te pakken had gekregen, moest zijn paard en voertuig direct klaar maken om te vertrekken. Mocht dat een uurtje duren dan was er nog niets aan de hand. Langer gaf wel problemen. De boete voor te laat vertrekken, bedroeg vier gulden. Ook mocht dan twee weken lang niet gereden worden.
Meestal mochten geen passagiers van de straat worden opgepikt. Alleen regenten waren boven het gewone volk verheven. Zij konden een koets aanhouden door de hand op te steken. Ook hun gasten en logés mochten dat doen.
Er werd ook al aan verkeersveiligheid gedacht. De voerman die zo roekeloos reed dat zijn wagen omsloeg, kon rekenen op een boete van zes gulden en moest zorgen dat op zijn kosten de passagiers op de plaats van bestemming aankwamen. Wie omsloeg met Rotterdamse of Goudse reizigers in de koets was helemaal de klos. Om een of andere onduidelijk reden waren die burgers meer waard. De boete bedroeg 25 gulden.
Welgestelde Dordtenaren hadden hun eigen koetsen. De koets op deze foto was van A.C. Blussé van Oud-Alblas. De koetsier was Otto van der Vorm. Foto ca 1900.

Dat alcohol en verkeer niet met elkaar samengaan, was ook al bekend. De straf voor dronken op de bok zitten was niet zo hoog: drie gulden. Het was ook lastig te controleren in een tijd dat water drinken bar ongezond was, en oud en jong dagelijks aan het (lichte) bier zat.
Zelfs over roken werd in de ordonnantie gesproken. De koetsiers [BEGIN CURSIEF]zal op zijn rijtuig zittende Tabak mogen rooken[EINDE CURSIEF], als zijn passagiers er tenminste geen bezwaar tegen hadden.

Blijkbaar ging het er om een vrachtje te krijgen nogal heftig aan toe tussen de koetsiers. Maar [BEGIN CURSIEF]vloeken, kijven, vegten, smijten of de Passagiers kwalijk bejegenen[EINDE CURSIEF] was uit den boze. Vooral op lange ritjes moest de paarden geregeld rusten, maar langer dan een half uur pleisteren op [STREEPJES]een plaats was niet toegestaan.
De wegen waren in die tijd niet al te best. Ook daar was rekening mee gehouden. Wanneer de weg zo slecht was dat het met twee paarden nog niet te doen was, dan mocht de koetsier meer dieren inspannen, waarvoor de passagiers extra moesten betalen.

Het station was later de centrale plek voor 'taxikoetsen'. In de 18de eeuw waren er bij stadspoorten zoals Blauwpoort en Riedijkspoort standplaatsen voor koetsen.

Wegenbelasting
Ondanks de miserabele toestand van het wegdek, bestond er toch zoiets als wegenbelasting: de [BEGIN CURSIEF]Teer-/Straat- en Santpad gelde[EINDE CURSIEF] was voor rekening van de voerman.
Wie een boete moest betalen, kon zich troosten met de gedachte dat een deel van het geld goed terecht kwam. Een derde van de boete was voor de toezichthouder een derde voor het voerliedengilde en een derde was voor de armen van Dordrecht.
Echt goedkoop was reizen niet. Een wagen op Leiden, met [STREEPJES]een paard, kostte 11 gulden. Voor een wagen voor zes personen was het standaardtarief 15 gulden Om die bedragen naar onze tijd om te rekenen mogen ze gerust met een factor 50 vermenigvuldigd worden.
Er werd goed aan de duur betalende passagiers gedacht. Iedere tweede maandag in de maand maart moesten alle rijtuigen gekeurd worden door de jongste twee schepenen (wethouders). Wee degene van wie de wagen werd afgekeurd. Hij kon rekenen op een boete van 25 gulden en mocht niet meer rijden totdat het rijtuig goedgekeurd was.
De regels werden herhaaldelijk bijgesteld, soms wat verlicht. Zo werden de keuringen later verricht door de stadsarchitect en een meester wielenmaker. De datum werd verplaatst naar de derde maandag in januari. Zelfs een her-herkeuring was mogelijk.
Taxiregels? Al honderden jaren oud.


- 0 - 0 -

[ © Copyright Jaap Bouman/DORDT.NL ]