header (20K)



20/9/2016
13/9/2016
6/9/2016
30/6/2016
23/8/2016
'Dordtse kunst' in Bondfilm
16/8/2016
J.de Wittstraat-Stationsweg
2+9/8/2016
Smitshoek
26/07/2016
Kwis 2016
19/7/2016
Annexatie Dubbeldam
12/7/2016
Vakantiekinderfeest
5/7/2016
Sportfondsenbad
28/06/2016
Dempen Nieuwe Haven
21/06/2016
Boterbeurs
14/06/2016
Een Dordtse Rutten. Of niet?
31/05/2016
De Spuihaven: gracht, singel, haven of sloot?

De Spuihaven mag dan tegenwoordig op een wat brede sloot lijken, ooit was het de stadsgracht en een belangrijke binnenhaven.

Vorige week schreef deze krant over een paar broedende zwanen langs de Spuihaven. De verslaggever meldde dat er nóg een stelletje zwanen 'in de sloot' zwom.
Nu weet Eigen-Aardig ook wel dat die Spuihaven niet bepaald een voorbeeld is van stedelijke bedrijvigheid en dat er al lang geen schepen meer varen, maar om het eens zo roemruchte water dan maar uit te schelden voor 'sloot', gaat toch te ver.
Daarom in deze aflevering een eerbetoon aan de voormalige stadsgracht.

1 (16K)
IJspret op de Spuihaven. De foto werd genomen vanaf de Sluisbrug bij de Prinsenstraat. Links de achterkant van de huizen aan het Slikveld met het café van Leermakers. De haven werd gebruikt voor de scheepvaart. Er ligt zelfs een coaster in de haven!
De geschiedenis van de Spuihaven gaat terug tot 1271. Dordrecht was al vanaf omstreeks 1200 een stad, maar kreeg pas in 1271 het recht om een stenen stadsmuur te maken en daarlangs een stadsgracht te graven. Zelfs de datum is bekend: 5 juli. Dat verlof kreeg de stad niet van de eerste de beste, maar van de graaf over wie heel misschien ook tegenwoordige schoolkinderen tijdens de minimale geschiedenislessen nog wat leren: Floris de Vijfde.
Het water werd nog niet haven genoemd maar gracht, 'der stede graft'. Pas rond 1614 werd er gesproken van Spueyhaven, maar het was natuurlijk nog steeds dé stadsgracht.
Dordrecht bleef een ommuurde stad tot 1833, in dat jaar werd begonnen met de sloop van onder andere de Riedijkspoort.

HAVEN
De Spuihaven had zich al lang ontwikkeld van stadsgracht tot binnenhaven. Aan beide zijden waren sluizen, de Noordensluis en de Zuidersluis. Langs de haven waren scheepswerven (Hoebée is er begonnen) en er waren wat houthandels. Er lagen altijd wel vrachtscheepjes en er waren ook wat woonboten.
2 (14K)
De Spuihaven bij de Noorderbrug, ca. 1930, met de pijp van de DMI. In en rond de haven was nog veel bedrijvigheid.
De sanering in de periode 1950 – 1970 betekende nagenoeg de ondergang van de Spuihaven. De laatste restanten van de stadsmuur werden gesloopt en er waren zelfs plannen om de haven voor het grootste deel te dempen. Uiteindelijk werd alleen een klein stuk dichtgegooid langs de pas aangelegde, merkwaardig brede Spuiboulevard.
Op de plek waar eens bogen in de stadsmuur waren en waarin straatarme Dordtenaren een bar ongezonde woning hadden, kwam naar een ontwerp van architect Theo Bosch uitermate detonerende nieuwbouw die als een kolossale muur de binnenstad aan het zicht onttrekt.

Berouw komt na de zonde en dus werd het in 1971 gedempte deel van de Spuihaven in 1999 weer open gegraven. Bij het Achterom kwam geen brug maar een dam zodat de Spuihaven niet weer bevaarbaar werd. Het plan om er een schip in te leggen, met een horecabestemming, werd door toenmalig wethouder Van den Oever getorpedeerd. Ook het idee om het botenhuis van de 'Koninklijke' er weer op te bouwen, kon op weinig ambtelijk enthousiasme rekenen.
3 (16K)
De Spuihaven bij de Noorderbrug, ca. 1930, met de pijp van de DMI. In en rond de haven was nog veel bedrijvigheid.
Bij de restauratie van de Vriesebrug werd het remmingwerk, waaraan ooit schepen lagen te wachten tot brug openging, zonder mededogen afgezaagd. Wat rest zijn een paar zielige stompjes.

In andere steden heet de oude stadsgracht trots Singel, in Dordrecht wordt die haven genoemd. Een haven is de Spuihaven al lang niet meer, maar om het eens zo roemruchtige water te beschimpen als 'sloot', is een brug te ver.
4 (7K)
De Spuihaven kort voor de (tijdelijke) demping in 1971 (foto Koos van Donkelaar).

- 0 - 0 -
steegoversloot (396K)


paardentram0 (366K)


texel (474K)


vliegen (428K)


en nog veel meer


[ © Copyright Jaap Bouman/DORDT.NL ]