header (20K)



20/9/2016
13/9/2016
6/9/2016
30/6/2016
23/8/2016
'Dordtse kunst' in Bondfilm
16/8/2016
J.de Wittstraat-Stationsweg
2+9/8/2016
Smitshoek
26/07/2016
Kwis 2016
19/7/2016
Annexatie Dubbeldam
12/7/2016
Vakantiekinderfeest
5/7/2016
Sportfondsenbad
28/06/2016
Dempen Nieuwe Haven
21/06/2016
Boterbeurs
14/06/2016
Een Dordtse Rutten. Of niet?
31/05/2016
Sparen voor het Sportfondsenbad


Dit jaar is het dertig jaar geleden dat er definitief een einde kwam aan het Sportfondsenbad, waaraan heel wat Dordtenaren nog warme herinneringen hebben.

Nederland mag dan wel een waterrijk land zijn, er waren rond 1920 nog bar weinig mensen die konden zwemmen. Er verdronken 700 mensen per jaar (2 per dag!) en alleen al in Dordrecht verdronken 10 kinderen per jaar in de havens of in de rivieren.

In 1923 was in Amsterdam de NV de Sportfondsen opgericht, met afdelingen her en der in het land, ook in Dordrecht. Naast het leren zwemmen, was er nog een motivatie: 'Bij geregeld zwemmen functioneren onze organen beter; hart en longen worden sterker. Zwemmen wekt de eetlust op; we slapen na een zwembad beter; zwemmen heeft dan ook een heilzamen invloed op onze zenuwen; en vooral wordt door geregeld baden en zwemmen de huid, die zoo'n belangrijke functie voor ons lichaam vervult, goed onderhouden.'
De Sportfondsen stichtten overdekte zwembaden. Gewone zwembaden waren slechts 8 tot 10 weken per jaar geopend, in overdekte baden kon iedere dag worden gezwommen. En dat was veel beter
Het Sportfondsenbad aan de Hugo de Grootlaan (Brandts Buysstraat) kort na de opening.


Aandelen
De Sportfondsen had een bijzondere manier om geld voor de zwembaden bij elkaar tet sprokkelen. Er werden aandelen uitgegeven. Ook mensen met een niet zo gevulde beurs konden delen van aandelen kopen om zo uiteindelijk tot een heel aandeel te komen. Aandeelhouders heetten bij de Sportfondsen spaarders.
In Dordrecht zette een bont gezelschap mannen de schouders onder de komst van een overdekt sportfondsenbad. Een allegaartje van meestal wat beter gesitueerde heren (ja, alleen mannen) zoals J. Back (directeur van het Dordrechtsch Nieuwsblad), Ch. Redelé (directeur van koekjesfabriek Victoria), de artsen J.A. Delhez en Wytze de Jong, ex-wethouder dr. Th. Stoop, koopman J.Bouman, commissionair W. Wolff, J.P. Piera (inspecteur lichamelijke opvoeding, de directeur van het slachthuis C. Eykman, advocaat Van Tricht, bankman en voormalig Nederlandselftal-voetballer Dirk Lotsy en nog veel meer min of meer belangrijke Dordtenaren.

Dordrecht had wel behoorlijk wat zwembaden gehad, maar die waren bijna allemaal gesloten omdat de zwemmers het water moesten delen met veel ratten. Alleen de Groene Plas aan de Noordendijk was als fatsoenlijk zwembad over, en een eindje verder werd het Wantijbad aangelegd.


Er was voor een overdekt bad In Dordrecht 240.000 gulden nodig, ruwweg 700 spaarders van 360 gulden. Een spaaraandeel kon in maandelijkse termijnen van 2,50 gulden worden aangeschaft. Even nog dreigde het mis te gaan. In de rest van Nederland kregen de gemeentes toestemming om garant te staan voor financiële perikelen tijdens de bouw van een overdekt zwembad, in Zuid Holland weigerde Provinciale Staten dat. En dus moesten de plannen aangepast worden en duurde de voorbereidingen van de bouw jaren langer. Aan een aantal aandeelhouders/spaarders werd gevraagd nog een jaar langer hun geld ter beschikking te stellen, bovendien werd het zwembad eenvoudiger opgezet wat een besparing van maar liefst 120.000 gulden opleverde.

En dus stond iedereen in de startblokken om het zwembad te bouwen op de mooie plek aan het Beverwijcksplein. Maar ook dat ging mis. Aan het plein wilde de gemeente Dordrecht een nieuw stadhuis bouwen, precies op de plek van het geplande zwembad. Aan de Hugo de Grootlaan (Brandts Buysstraat), onderaan de Weeskinderendijk kregen de Dordtse zwembadders een ander stuk grond. Eigenlijk, achteraf gezien, een veel betere plek. Dat vond ook de vereniging Krispijnbelangen, want 'als de tunnel eenmaal in gebruik is genomen, zal de bevolking toenemen'.

Bij het slaan van de eerste paal waren alleen wat nijvere initiatiefnemers aanwezig, bij de opening op 26 april 1938 struikelden de hoogwaardigheidsbekleders over elkaar heen om vooraan te kunnen zitten.
Groepsfoto, misschien bij de eerste keer diplomazwemmen in 1938. De meisjes (ook de kortharige) hebben de verplichte badmuts op. Vierde van links wethouder Van Huiden.

De spaarders kregen korting bij het zwemmen. In plaats van 36 cent voor baantje trekken, hoefden zij slechts 26 cent te betalen.
Er waren herenuren, damesuren, dames-herenuren en gezinsuren speciaal voor spaarders. Vanzelfsprekend (?) mochten de dames meestal wel naar de heren, de heren niet naar de dames. Van de 90 uren dat het zwembad per week open was, kon maar liefst 60 uur gemengd worden gezwommen. Voor die tijd behoorlijk vooruitstrevend. 'Dat gemengd zwemmen gevaren kan opleveren, is genoegzaam bekend, maar er bestaat m.i. geen bezwaar', schreef de voorzitter van het zwembad. 'Maar als het gemengd zwemmen aanleiding zou geven tot minder gewenschte toestanden, zou een andere dienstregeling gemaakt kunnen worden.'

Sportfondsenbad, kort na de opening. Fotografen hadden het moeilijk in het warme, donkere zwembad.

Succes
Het Dordtse Sportfondsenbad was een succes. Nagenoeg iedere Dordtenaar van boven de 50 heeft wel eens in het zwembad gezwommen: vrij of tijdens schoolzwemmen. Zelfs Dubbeldamse schoolkinderen gingen wekelijks op de fiets naar het toch verre Sportfondsenbad.
In 1976 werd het zwembad al een tijdje geëxploiteerd door de gemeentelijke dienst LOSRO, na, conflicten met de nog bestaande Amsterdamse Verenigde Sportbaden. Er moest dan ook een andere naam komen. Vanuit de bevolking kwamen suggesties, de een nog merkwaardiger dan de andere. Duizend Druppels, Duikelaar of Woelwater gingen nog wel, maar ook Poesje Mauw, Hondje Blaf, Bobbertje Duik, Duik er Maar In, de Haai, Dompel Onder, Beukbad en Schapenbad. Het werd uiteindelijk fantasieloos neutraal Krispijnbad.

Sluiting
In 1982 werd er hevig bezuinigd door de gemeente. Bij het vrij nieuwe Combibad kon ook binnen worden gezwommen en dus moest één van de twee overdekte baden verdwijnen. In 1984 werd besloten het Krispijnbad te sluiten. De gemeente zat behoorlijk in de maag met het grote gebouw. Er werd gedacht om er de discotheek Fame uit de Dolhuisstraat en het Popkollektief in te huisvesten, maar dat idee kon rekenen op de woede van de bewoners van Krispijn. De wijk Krispijn had toch al zo'n slechte naam en nu ook nog een discotheek? Dat nooit! In januari 1986 werd een handtekeningactie op touw gezet. Bijna iedereen in de directe omgeving van de beoogde discotheek ondertekende het protest.
Maar het was eigenlijk niet nodig. Een maand later, op 26 februari 1986, brandde het Krispijnbad af. En daar waren maar weinig mensen rouwig om. De bewoners waren verlost van een toekomstige discotheek en de gemeente was van een ongetwijfeld financieel blok aan het been af. Sterker nog, de verzekering maakte anderhalf miljoen gulden over.
Op de plek van het zwembad werd later een woonwagenkampje aangelegd. Van het Sportfondsenbad rest helemaal niets meer. Of het moeten de herinneringen van tienduizenden Dordtenaren zijn.



- 0 - 0 -
steegoversloot (396K)


paardentram0 (366K)


texel (474K)


vliegen (428K)


en nog veel meer


[ © Copyright Jaap Bouman/DORDT.NL ]