header (20K)



20/9/2016
13/9/2016
6/9/2016
30/6/2016
23/8/2016
'Dordtse kunst' in Bondfilm
16/8/2016
J.de Wittstraat-Stationsweg
2+9/8/2016
Smitshoek
26/07/2016
Kwis 2016
19/7/2016
Annexatie Dubbeldam
12/7/2016
Vakantiekinderfeest
5/7/2016
Sportfondsenbad
28/06/2016
Dempen Nieuwe Haven
21/06/2016
Boterbeurs
14/06/2016
Een Dordtse Rutten. Of niet?
31/05/2016
Red de Zuidendijk


Een wat treurige aflevering. Eigen-Aardig is wel wat gewend wat betreft sloop in de stad en kijkt nergens meer van op. Helemaal al niet als die sloop buiten de binnenstad gebeurt want daar geldt nog het recht van het geld: wie het kan betalen, die sloopt. Monumenten zijn er nauwelijks, op wat niet te missen hoogtepunten na. En van een beschermd stadsgezicht is al helemaal geen sprake. De sloop van de karakteristieke huizen bij Smitshoek (alweer een tijdje geleden) kon dan ook niet tegengehouden worden. En dat is treurig. Want juist de Zuidendijk is bijzonder. En de gesloopte smederij van Smitshoek hoorde daar bij.

Er is waarschijnlijk geen stad in Nederland die een dijk heeft die dwars door een aantal nieuwbouwwijken loopt, met toch zo'n landelijk karakter. De Zuidendijk is de dijk van de Zuidpolder die rond 1617 tot stand kwam. Een kleine veertig jaar later werden de aangrenzende polders gemaakt en was de dijk niet langer de waterkerende dijk. Hij was dus niet lang waker, veel langer slaper.
Van west naar oost begint de Zuidendijk nu in de wijk Krispijn, is daarna de scheiding tussen Wielwijk en Krispijn, een eindje verder tussen Wielwijk en Crabbehof, vervolgen gaat de dijk door het landelijk Wielwijkpark, daarna de scheiding tussen twee Sterrenburgen, langs Middenhoeve in Dubbeldam om bij de wijk Stadspolders de Noordendijk te raken. Noem dat maar eens niet bijzonder.

Buurtschap
Vanaf het begin in de 17de eeuw werden er huizen gebouwd aan de Zuidendijk. Er ontstonden buurtschappen met elk een eigen naam. Op oude kaarten worden deze buurtschappen genoemd zoals de Mijl, Eerste Tol en de Blauwe Kan. De laatste was een herberg waar Dubbeldamse boeren de verkoop van vee 'vierden', maar waar ook veel reizigers van en naar Brabant even stopten. De Zuidendijk was onderdeel van de doorgaande weg van Rotterdam naar het zuiden. De veerpont naar Brabant legde aan bij de Wieldrechtse Zeedijk en veel verkeer naar Dordrecht kwam langs de Blauwe Kan aan de Zuidendijk.

Smitshoek met smederij en winkel, ca 1930. Het rietendak werd later vervangen door golfplaten.

Smitshoek
De Smitshoek is bij de kruising van de Zuidendijk met de Smitsweg. Op Dubbeldams grondgebied. Eeuwenlang lag het net op loopafstand van de stad Dordrecht en het was dan ook een geliefd doel voor een daagje uit. Het buurtschapje bestond uit een smederij, een wagenmakerij, wat boerderijen met bijbehorende daglonershuisjes, een winkeltje. Bij dergelijk plekken op het Eiland van Dordrecht was altijd wel een theetuin of herberg, of een autochtone buurbewoner verdiende wat bij door verfrissingen te schenken. Smitshoek was een geliefde plaats voor kunstenaars die er tekeningen en schilderijen maakten.
Waar de naam Smitshoek vandaan komt, is niet helemaal zeker. In 1731 woonde hier Arij Ariense Smit. Of dat zijn achternaam was of zijn beroep, is onduidelijk. In ieder geval werd de naam Smitshoek al in 1730 gebruikt in officiële registers.
En er zijn Dordtenaren met de familienaam Smitshoek, maar of die naam wat te maken heeft met het buurtschapje aan de Zuidendijk is niet bekend. Er zijn meerdere Smit(d)shoeken in Nederland. ,

Smitshoek ca. 1835. Met smederij en travalje waarin het paard werd vastgezet als het werd beslagen Tot voor kort had de dijk hier dezelfde sfeer als in 1835. Sloop van de smederij maakte daar een einde aan.
(tekening H.F. Verheggen)

Onderaan Smitshoek werden in 2008 op het terrein van voormalig autoverhuurder Henri Ufkes begonnen met de bouw van eengezinswoningen. De straat kreeg de weinig historische maar in die politieke buurt wel passende naam Joop den Uylstraat.
Bovenop de dijk, met zicht op de Smitsweg en op Reeweg-zuid, stond eeuwenlang de smederij. In de hoefstal besloeg de smid de paarden uit de buurt. En samen met de wagenmaker elders op de Zuidendijk zorgde hij voor de landbouwwerktuigen.

Smitshoek in 2016.

Vorig jaar werden de oude, wat vervallen smederij (die al lang niet meer in gebruik was) en het winkeltje (waar al sinds mensenheugenis niets meer werd verkocht) gesloopt. En daarmee ging toch een bijzonder stukje Dordrecht verloren. Was er dan niemand die protesteerde. Nee. De Zuidendijk is niet bepaald 'core business' voor Monumentenzorg. Oud-Dordrecht dan? Oud-Dubbeldam? De Zuidendijk was per slot van rekening eens helemaal Dubbeldam. Nee, kennelijk is er niemand die zich druk maakt over sloop langs de Zuidendijk. En dat is jammer, heel jammer. Iedereen met wat geld en een gebrek aan historisch besef kan zijn gang gaan aan de dijk. Er zijn al heel wat voorbeelden. Nog niet eens zo heel lang geleden werd een uniek, rietgedekt boerderijtje bij Smitshoek gesloopt voor nieuwbouw. Als er al geen gemeentelijk monumenten langs de Zuidendijk staan, maak de dijk dan op zijn minst beschermd stadsgezicht. Niet dat dat slopers echt tegen kan houden, maar er is dan in ieder geval een daad gesteld en de dijk heeft op die manier de status die hij verdient.
Red de dijk, voor het over een paar decennia te laat is. In Dordrecht wordt al te vaak gezegd “hadden we maar …”.


- 0 - 0 -
steegoversloot (396K)


paardentram0 (366K)


texel (474K)


vliegen (428K)


en nog veel meer


[ © Copyright Jaap Bouman/DORDT.NL ]