header (20K)



20/9/2016
13/9/2016
6/9/2016
30/6/2016
23/8/2016
'Dordtse kunst' in Bondfilm
16/8/2016
J.de Wittstraat-Stationsweg
2+9/8/2016
Smitshoek
26/07/2016
Kwis 2016
19/7/2016
Annexatie Dubbeldam
12/7/2016
Vakantiekinderfeest
5/7/2016
Sportfondsenbad
28/06/2016
Dempen Nieuwe Haven
21/06/2016
Boterbeurs
14/06/2016
Een Dordtse Rutten. Of niet?
31/05/2016
Nieuwbouw Nieuwehaven

Er is aan de Nieuwehaven bij de Houttuinen begonnen worden met een nieuwbouwproject, op de plaats van een voormalige steenhouwerij. Architect van het project is Andries Lugten die in het verleden aan de havens een aantal eigentijdse maar mooi in de gevelrijen passende gebouwen heeft gemaakt.

De nieuwbouw aan de Nieuwehaven is echter op zijn zachtst gezegd omstreden. Twee welstandscommissies hebben zich over het ontwerp gebogen en dat op zich is al bijzonder. De Dordtse welstandscommissie keurde het plan goed. De ronde vorm (als een toren) vond Welstand 'een vondst'. En de commissie meende dat 'er sprake is van een mooi plan dat met hoge kwaliteit is uitgewerkt'. Aan dat oordeel twijfelde de gemeenteraad en wie door de binnenstad loopt en de door Welstand goedgekeurde nieuwbouwprojecten ziet, kan zich die twijfel heel goed voorstellen. Er werd dus een 'second opinion' gevraagd aan de Stichting Dorp, Stad en Land uit Rotterdam, die zich profileert als 'adviseurs ruimtelijke kwaliteit', en die bestaat uit bijna alleen architecten. Dat lijkt toch veel op de slager die zijn eigen vlees keurt.
Eén commissielid woont in Dordt en van de vier andere commissieleden van Dorp, Stad en Land is er maar liefst één (om misverstanden te voorkomen voor alle duidelijkheid nog een keertje: één) in Dordt ter plaatste geweest om de situatie te bekijken, de anderen deden dat kennelijk louter vanaf tekeningen en wellicht vanaf wat foto's. Eén 'extern' commissielid heeft dus vanaf de Lange IJzerenbrug naar de Grote Kerk gekeken en de toekomstige
Ongeveer zo gaat de Nieuwehaven er uitzien. De kleur van de stenen is inmidels gewijzigd (zie verder).
nieuwbouw in gedachten geprojecteerd. Toch was de conclusie van de commissie 'dat met het ontwerp een passende invulling voor deze bijzondere locatie is gemaakt'. En 'met de sprekende, maar terughoudende architectuur (…) wordt een enigszins verwaarloosd stukje Dordrecht fraaier'. Of de commissieleden van Dorp, Stad en Land zich ook verdiept hebben in Dordrecht, Dordtse maatvoering en de geschiedenis van dit visueel kwetsbare stukje Dordt valt te betwijfelen en de waarde van het oordeel mag dan ook gerust discutabel worden genoemd.

1450
Om zijn te hoge, te brede en dus te afwijkende ontwerp (de kwalificaties zijn van Dordt Eigen-Aardig) te rechtvaardigen, liet Lugten in juli in AD/De Dordtenaar optekenen dat hij met het ontwerp is teruggegaan tot 1450. In die tijd was daar nog een stadsmuur met op afstand een toren, het nog bestaande rondeel Engelenburg op de hoek van de Korte Engelenburgerkade. Engelenburg is weliswaar ook rond, maar de schaal ten opzichte van de nieuwbouw is totaal verschillend. En met alle respect: een toren in de stadsmuur is toch wat anders als een appartement voor een advocaat en een vastgoedbezitter.
De grootte van de nieuwbouw sluit volgens de architect aan op de situatie rond 1900 toen er 'robuuste industriële gebouwen en pakhuizen op de kade stonden'. De nieuwbouw komt niet aan de kade te staan maar tussen bebouwing.
De Nieuwehaven en de Houttuinen omstreeks 1900. Links van het witte gebouwtje, links van de kraan, komt de nieuwbouw. Er zijn geen hoge gebouwen. Het hoogste is het pakhuis Besje Bakkes, dat aan de Kerkstraat stond.
Uitgerekend hier waren juist lage gebouwen. Op oude foto's van rond 1900 is het enige hoge gebouw het pakhuis Besje Bakkes, maar dat stond niet aan de kade maar op de hoek van de Kerkstraat. Besje Bakkes werd illegaal gesloopt en veel Dordtenaren kennen de plek omdat er altijd kippen rondliepen. De nieuwbouw die er een paar jaar geleden werd gemaakt, is een wel heel schrijnend voorbeeld van hoe het niet moet.

Roodermond
Lugten haalde ook de grote kraan Roodermond aan, maar dat slanke werktuig (geen gebouw) stond aan het water, ongeveer midden langs het plein Houttuinen en had niets te maken met de plek waar nu de nieuwbouw gaat komen.
Een unieke foto, een van de oudste in Dordrecht: kraan Roodermond, in 1872 gesloopt
De houten kraan Roodermond was bijzonder. Het was een bouwwerk dat zelfstandig (solitair) op het pleintje stond en werd vermoedelijk al gebouwd voor 1336. Roodermond stond toen nog aan de rivier de Merwede (zoals de Oude Maas werd genoemd) die langs de huidige Kuipershaven, Knolhaven en Houttuinen stroomde, vlak langs de Grote Kerk. In 1410 was de Nieuwehaven gegraven en kwam de kraan dus aan de monding van die haven te staan.
De merkwaardige naam ontstond waarschijnlijk door een groot, rood geschilderd beeld van Sint-Bartholomeus dat in de top zat. Vermoedelijk kwam de hijskabel uit de mond van het beeld.
De belangrijkste taak van Roodermond was wijnvaten uit de schepen tillen, maar ook molenstenen waren geen te zware last voor de kraan. Dordrecht was het centrum van de molenstenenhandel die vanuit Duitsland verder werden getransporteerd naar Vlaanderen, Engeland, Frankrijk en zelfs Oostzeelanden. Sommige molenstenen waren kolossaal en wogen bijna anderhalve ton. Er gaat een verhaal dat onder de bestrating van de Houttuinen molenstenen liggen
De aandrijving was bijzonder. In de kraan was een grote trommel waarin mensen liepen en die zo, als hamsters in een tredmolen, de touwen opwikkelden waaraan de last hing. Die mensen werden kraankinderen genoemd, maar het waren meestal kleine mannen en geen kinderen.
In 1650 werd de kraan vernieuwd en in 1872 verkocht en gesloopt. Een aantal jaren geleden zijn er nog plannen geweest om de kraan, waarvan veel tekeningen bewaard zijn gebleven, te herbouwen. Het ging niet door. Ervoor in de plaats kwam een wezensvreemd maar mooi standbeeld van een giraf.
Om Roodermond als rechtvaardiging te gebruiken voor de hoogte van de nieuwbouw gaat wel erg ver.
De nieuwbouw gaat er komen. Er zal gebouwd worden. En minimaal de komende honderd jaar zal het uitzicht vanaf de Lange IJzerenbrug bepaald worden door het besluit in 2015. Het oordeel is aan de komende generaties. En och, alles went. Hoewel …
Tekening van de website van LMarchitecten.


Tekening van de website van LMarchitecten. Door het perspectief lijkt het alsof de nieuwbouw veel smaller is dan het meest rechtse pand. In werkelijkkheid zal de nieuwbouw aanmerkelijk breder zijn.

- 0 - 0 -
steegoversloot (396K)


paardentram0 (366K)


texel (474K)


vliegen (428K)


en nog veel meer


[ © Copyright Jaap Bouman/DORDT.NL ]